Is medische informatie op social media helemaal fout?

Medische informatie op social media kan nuttig zijn, maar soms staat er ook misleidende of foutieve informatie tussen. Voor mensen die medicijnen gebruiken heeft dit directe gevolgen: het beïnvloedt keuzes, vertrouwen in zorgverleners en soms zelfs de gezondheid. Het IVM vroeg 740 medicijngebruikers naar hun ervaringen met medische desinformatie. Dit artikel vat de belangrijkste bevindingen samen en legt uit waarom bewustzijn en betrouwbaarheid zo belangrijk zijn.

Het onderzoek naar desinformatie op social media.

Het IVM vroeg via het Medicijnpanel en patiëntenverenigingen aan medicijngebruikers naar ervaringen met medische desinformatie. 740 mensen vulden de vragenlijst in; de meeste waren tussen de 50 en 70 jaar.

Wat vonden deelnemers?
– 60% maakt zich zorgen over medische desinformatie.
– 50% komt zelf wel eens onjuiste medische informatie tegen op social media.
– Meest gebruikte platforms: Facebook, Instagram, LinkedIn.
– Vaak genoemde onderwerpen in de desinformatie: (corona)vaccinaties, effectiviteit van supplementen/vitamines, gebruik van paracetamol tijdens zwangerschap. Ook werden claims genoemd dat hormonale anticonceptie en zonnebrandcrème kankerverwekkend zouden zijn.

Herkennen van medische desinformatie.

– Het is niet altijd makkelijk zonder medische kennis; desinformatie kan overtuigend zijn.
– Veelvoorkomende signalen: commercieel belang van de bron, ontbreken van wetenschappelijke bronnen, geen medische achtergrond van de verspreider.
– Niet alle onjuiste informatie is desinformatie: sprake van desinformatie alleen als de afzender de intentie heeft om bewust onjuiste informatie te verspreiden; anders heet het misinformatie.
– 63,2% weet dat er geen duidelijke manier is om desinformatie altijd te herkennen. Opvallend is dat 3,3% denkt desinformatie (deels) te herkennen aan iemands uiterlijk.

Claims en regels op social media over medicijnen.

– Er gelden strikte regels voor reclame over medicijnen: geen reclame voor receptplichtige medicijnen; bij vitamines/supplementen alleen goedgekeurde claims.
– 50,1% van de respondenten vindt dat influencers niet zomaar alles mogen claimen op gezondheid en medicijnen; 5,5% vindt van wel.
– 24,3% accepteert claims alleen als die bewezen zijn; 6,3% vindt dat informatie niemand mag schaden.
– Meer dan 80% wil grenzen stellen aan het verspreiden van medische desinformatie door influencers. Tegenstanders noemen vaak vrijheid van meningsuiting, ondanks dat gezondheidsschade een uitzonderingsgrond is.

Wat mag op social media over medische kennis worden verspreidt?

– De enquête bevatte vijf casussen over reclameregels. In drie casussen wist minder dan 40% het juiste antwoord.
– Voorbeeld: 64,4% dacht dat een vrouw met diabetes die Ozempic prijst op social media dit mag; dat is onjuist.
– 88,8% weet wel dat het niet toegestaan is om op social media te vertellen hoe je illegaal aan een recept voor Ozempic komt.

Wie is Verantwoordelijk voor het verspreiden van medische desinformatie?

– 82,3% vindt dat verspreiders (influencers) verantwoordelijk zijn.
– 71,3% legt ook verantwoordelijkheid bij social media-platforms.
– 23,1% noemt toezichthouders (SRC/CGR) en 16,3% vindt dat individuen kritisch moeten zijn.
– 15% van de panelleden heeft zelf wel eens medische informatie gedeeld; daarvan controleerde 93,9% de informatie eerst.

Wat is de conclusie van het onderzoek over medische desinformatie?

Medicijngebruikers zijn bekend met en bezorgd over medische desinformatie op social media. Herkennen is lastig zonder medische kennis. Mensen noemen gezondheidsschade en polarisatie als grootste risico’s. Voor zorgverleners leidt desinformatie tot meer wantrouwen en extra tijd om onjuiste ideeën te weerleggen. Bewustzijn van desinformatie is een belangrijke eerste stap om het te herkennen en niet verder te verspreiden.

Bronnen van het onderzoek
https://www.medicijngebruik.nl/content/userfiles/files/Desinformatie%20PW.pdf
https://instituut-verantwoord-medicijngebruik.email-provider.eu/web/mqc4lbbynw/gwoxrriv9q/tei4ydphda/r6ejwfc1io?lp-t=1767944715

Deze blog is uitsluitend bedoeld om waardevolle informatie te bieden aan onze klanten. De inhoud van deze blog heeft geen therapeutische of diagnostische waarde en is niet bedoeld als vervanging voor professioneel advies van een arts, specialist of andere zorgverleners. Voor vragen over onze producten kun je terecht bij de medewerkers via e-mail of de Live-Chat. Heb je medische vragen? Neem dan contact op met je huisarts.