Waarom is stoppen of minderen
van maagbeschermers belangrijk

Chronisch PPI-gebruik ( maagbeschermers): stoppen of minderen 

In Nederland gebruikten in 2023 bijna 3 miljoen mensen langdurig een protonpompremmer (PPI), een veelgebruikt middel tegen maagzuur. Meer dan 87% van deze gebruikers heeft echter geen medische reden om het middel chronisch te gebruiken. Dat zijn ongeveer 2,4 miljoen mensen. Vaak is het medicijn ooit gestart voor kortdurende maagklachten die later vanzelf verdwenen.

Welke medicijnen behoren tot maagbeschermers/ protonpompremmers(PPi)?

  • Omeprazol
  • Pantoprazol
  • Esomeprazol
  • Lansoprazol
  • Rabeprazol

Waarom stoppen of minderen van maagbeschermers verstandig kan zijn

  • Langdurig gebruik van PPI’s kan bijwerkingen en risico’s geven, zoals een verhoogde kans op botbreuken.
  • PPI’s worden soms onnodig voortgezet door het rebound-effect (meer maagzuur na stoppen) of door het placebo-effect.
  • Patiënten met een H. pylori-infectie of een maagzweer hebben soms wél behandeling nodig; die gevallen horen apart beoordeeld te worden.
  • Als er geen goede reden is om door te gaan, is stoppen of overstappen op een zuurbinder (antacidum) vaak beter.

Er is bewijs dat ongeveer 30% van de chronische gebruikers zonder indicatie helemaal kan stoppen en dat bij 40% het gebruik verminderd kan worden.

Voordelen van stoppen van maagbeschermers zoals omeprazol, pantoprazol of nexium

  • Minder kans op botontkalking en botbreuken.
  • Minder kans op maag-darminfecties en reizigersdiarree (minder maagzuurbescherming).
  • Minder kans op wisselwerkingen met andere medicijnen.
  • Minder pillen bij polyfarmacie → betere therapietrouw.
  • Lagere medicijnkosten.

Hoe stop je op een veilige manier met maagbeschermers? (Afbouwschema)

1. Halveer de dosis PPI elke week totdat je een halve standaarddosis gebruikt.
2. Gebruik één week die halve standaarddosis.
3. Stop daarna helemaal.

Na stoppen kun je tijdelijk meer last van de maag krijgen. Ongeveer de helft van de mensen krijgt deze klachten; de andere helft niet. De klachten ontstaan doordat de maag tijdelijk meer zuur aanmaakt. Dit is normaal en meestal ongevaarlijk. Het duurt doorgaans 2 – 4 weken.

Wat te doen bij klachten na het stoppen met maagbeschermers

  • Gebruik tijdelijk een maagzuurbinder, zoals algeldraat (Antagel, Maalox, Rennie, Gaviscon). Dit werkt snel en effectief. Stop hiermee na maximaal 3 weken.
  • Blijven de klachten? Gebruik af en toe een H2-antagonist (bijv. famotidine) gedurende maximaal 1 maand en stop daarna weer. H2-antagonisten hebben over het algemeen minder bijwerkingen dan PPI’s.
  • Daarna kun je eventueel incidenteel nog een maagzuurbinder (Antagel, Maalox, Rennie, Gaviscon) gebruiken als dat nodig is.

Wanneer contact opnemen met de huisarts

  • Als je eerder een maagzweer had of H. pylori-onderzoek nog niet is gedaan.
  • Als klachten ernstig zijn, vaak terugkomen, of langer dan 4 weken aanhouden.
  • Als je meerdere medicijnen gebruikt of een verhoogd gezondheidsrisico hebt.

Samenvatting stoppen of minderen van maagbeschermers

Stoppen of minderen van PPI’s kan veilig en nuttig zijn als er geen medische reden is voor langdurig gebruik. Bouw de PPI geleidelijk af volgens het schema, gebruik tijdelijk een maagzuurbinder bij klachten en overleg met de huisarts bij aanhoudende of ernstige klachten.

Winkelwagen